Yıl:2021   Sayı: 24   Alan: Mimarlık  

Zeynep Betül VURAL, Özlem SAĞIROĞLU
SİVAS ÖZDOĞANLAR EVİ RESTORASYON ve YENİDEN İŞLEVLENDİRME ÖNERİSİ
 
Özdoğanlar konutu, Sivas İli, Merkez İlçe, Akdeğirmen Mahallesi’nde; tarihi kent merkezi içinde bulunan, günümüze ulaşabilen az sayıdaki özgün konut örnekleri içinde yer almaktadır. Yakın çevresinde yer alan diğer geleneksel konut örnekleri ile bir arada korunması, kentsel doku bağlamında önemlidir. Amaç: Terk edilmiş, doğa ve insan kaynaklı etkilerden dolayı hızlı bir bozulma sürecine girmiş ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış durumda olan yapının restorasyon kararlarının verilip, koruma ve kullanım önerilerinin sunulmasıdır. Yöntem: Bu çalışma kapsamında, yapının plan kurgusu, yapım sistemi, özgün elemanları ve sorunları tanımlanmış; mevcut durumu, değişim ve bozulmaları belgelenerek tarihlendirilmiş ve bununla bağlantılı restitüsyon önerileri sunulmuş; konutun ve yakın çevresinin potansiyel ve ihtiyaçları değerlendirilmiştir. Bulgular: Özdoğanlar Evi’nin yakın çevresindeki konutların bir kısmının restore edildiği bir kısmının ise yıkılma tehdidi ile karşı karşıya olduğu tespit edilmiştir. Özdoğanlar konutunun kullanım dışı olması nedeni ile atmosfer koşullarına yoğun maruz kalması, zamanında kullanıcı tarafından yapılan ekleme ve kaldırmalar ve Vandalizm nedeniyle özgün özelliklerini gün geçtikçe kaybettiği saptanmıştır. 19. Yüzyıl sonunda yapılan konut, dönem özelliklerini en iyi yansıtan örneklerden birini oluşturmaktadır. Yapının tespit edilen problemlerinin çözümlerine yönelik öneriler, kimyasal ve fiziksel açılardan saptanmıştır. Yapının özgün plan şeması, mekân ve mimari elemanlarının araştırması yapılarak, bu veriler elde edilmiştir. Sonuç: Tespit edilen bulgular ışığında, özgün plan şeması ve mimari özellikleriyle nitelikli bir geleneksel konut örneği olan Özdoğanlar Evi belgelenmiştir. Yapının özgün niteliklerini koruyacak özellikte bir restorasyon önerisi hazırlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Restorasyon, Koruma, Kültür Varlığı, Geleneksel Konut, Sivas

Doi: 10.17365/TMD.2021.TURKEY.24.04

THE RESTORATION AND REFUNCTIONING PROPOSAL OF ÖZDOĞANLAR MANSION IN SİVAS
 
Özdoğanlar residence, in Sivas Province, Merkez District, Akdeğirmen neighbourhood; is one of the few original housing examples in the historical city centre which is important to protect together with the traditional houses in its vicinity. Purpose: To make the restoration decisions of the abandoned building, which has entered a period of rapid degradation due to natural and human-induced effects, and which is in danger of collapse, and to present conservation and usage recommendations. Method: Within the scope of this study, the plan setup, construction system, original elements and problems of the building are defined; its current situation, changes and deteriorations were documented and dated and related restitution proposals were presented; The potential and needs of the house and its immediate surroundings have been evaluated. Findings: It has been determined that the Özdoğanlar residence has lost its original features day by day as a result of intense exposure to atmospheric conditions due to being out of use, the additions and removals made by the former users on time, and the looting by groups prone to Vandalism. Suggestions for the solution of the identified problems of the building were determined in chemical and physical terms. These data were obtained by researching the original plan scheme, space and architectural elements of the building. Result: Özdoğanlar House, which is a qualified traditional house example with its original plan scheme and architectural features, has been documented. A restoration proposal that will preserve the original characteristics of the building was prepared and presented.

Keywords: Restoration, Conservation, Cultural Property, Traditional House, Sivas

Doi: 10.17365/TMD.2021.TURKEY.24.04

Tam Metin