Yıl:2022   Sayı: 25   Alan: Peyzaj Mimarlığı  

Aslıhan TIRNAKÇI
MEZARLIKLARIN KENTSEL BİTKİ ÇEŞİTLİLİĞİ POTANSİYELİ ve SUNDUĞU EKOSİSTEM HİZMETLERİ: KAYSERİ ŞEHİR MEZARLIĞI ÖRNEĞİ
 
Mezarlıklar yerleşim alanlarında ya da kentte olmazsa olmaz alan kullanım biçimlerinden biridir. Kent mezarlıkları tüm dünyada yeşil altyapı unsurları arasında yer almakta ve artan kentleşme ile birlikte kentsel biyoçeşitliliğin korunmasında önemli bir rol oynamaktadır. Amaç: Bu çalışmada mezarlıkların kentsel bitki çeşitlilik potansiyeli araştırılmış ve kullanılan ağaç türlerinin sağladığı ekosistem hizmetleri ele alınmıştır. Bu bağlamda Kayseri kentinin en büyük mezarlığı olan Şehir Mezarlığı çalışma alanı olarak seçilmiştir. Yöntem: İlk olarak çalışma alanında yerinde gözlem ve inceleme yapılmış alanın mevcut durumu ortaya konmuştur ve alandaki bitkiler tespit edilmiştir. Daha sonra literatür taraması temelinde oluşturulan çizelge ile alandaki baskın ağaç türlerinin sağladığı ekosistem hizmetleri belirlenmiştir. Bulgular: Çalışma alanında yapılan yerinde gözlem ve inceleme sonucu 53’ü ibreli ve geniş yapraklı ağaç/ağaççık ve çalılardan oluşan 101 takson varlığı belirlenmiştir. Alanda baskın olarak bulunan 10 adet ağaç türünün sağladığı tedarikçi, düzenleyici, habitat ve kültürel ekosistem hizmetleri; sosyal, kültürel, ekonomik, estetik ve ekolojik yararlar olmak üzere 5 ana başlık altında değerlendirme tablosunda ortaya konularak irdelenmiştir. Sonuç: Çalışma alanı ağaç türü bazında; kültürel-tarihi ve estetik değeri artırma, biyolojik çeşitlilik potansiyeli, kent iklimini düzenlemesi, rekreasyon, toplum sağlığı ve psikolojisini iyileştirme gibi birçok önemli ekosistem hizmetleri sağlamaktadır. Sonuç olarak kentsel alanlarda hem kentsel bitki çeşitliliğinin koruması hem de biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin sağlanmasında önemli bir alan kullanımı olan mezarlıkların, doğal-kültürel-endemik türler bazında envanterinin yapılması ve ekolojik değerinin ortaya konması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Biyoçeşitlilik, Mezarlıklar, Ekosistem Servisleri, Kayseri

Doi: 10.17365/TMD.2022.TURKEY.25.02

URBAN PLANT DIVERSITY POTENTIAL OF THE CEMETERIES AND THE ECOSYSTEM SERVICES OFFERED: THE SAMPLE OF KAYSERİ CITY (ASRİ) CEMETERY
 
Cemeteries are one of the indispensable forms of land use in urban areas or in the city. Urban cemeteries are among the green infrastructure elements all over the world, and with the increasing urbanization, they play an important role for urban biodiversity conservation. Aim: In this study, the urban plant diversity potential of the cemeteries was investigated and the ecosystem services provided by the tree species used were discussed. In this context, Kayseri City Cemetery, which is the largest cemetery of the city, was chosen as the study area. Method: First of all, on-site observation and investigation were made and the current state of the cemetery area was revealed, and plants in the area were identified. Then, with the table created on the basis of the literature review the ecosystem services provided by the dominant tree species in the area have been determined. Findings: As a result of on-site observations and investigation carried out in the cemetery a total of 101 taxa, 53 of which were coniferous and broad-leaved trees / shrubs, were identified. The supplier, organizer, habitat and cultural ecosystem services provided by the 10 dominant tree species were examined under 5 main topic such as social, cultural, economic, aesthetic and ecological benefits. Results: The study area on the basis of tree species; it provides many important ecosystem services such as increasing cultural-historical and aesthetic value, biodiversity potential, regulating the urban climate, recreation, improving public health and psychology. As a result, it is necessary to make an inventory of the cemeteries, which are an important land use in urban areas both for the rotection of urban plant diversity and for the sustainability of biological diversity, on the basis of natural-cultural-endemic species and to demonstrate their ecological value.

Keywords: Urban Biodiversity, Cemetery, Ecosystem Services, Kayseri

Doi: 10.17365/TMD.2022.TURKEY.25.02

Tam Metin