Yıl:2022   Sayı: 26   Alan: Mimarlık  

Sinem TAPKI
KENTSEL MEKANDAKİ DUYUMLAR: YELDEĞİRMENİ BÖLGESİ DUYUMSAL ANALİZİ
 
Amaç: Bu araştırma, kentsel mekanı duyular aracılığıyla anlamanın ve kavramanın biçimlerini ve özelliklerini irdelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada göz merkezci paradigmadan farklı olarak, kentsel mekanı kavramada, anlamlandırmada sadece görme duyusu ile değil başka duyular ile kavrama ve bunun önemini tartışmaktadır. Yöntem: Ocak- Eylül 2021 tarihleri arasında, Kadıköy Yeldeğirmeni, bölgesindeki Rıhtım Caddesi, Karakolhane Caddesi ve İskele Sokak deneyimlenmiş ve deneyimlenen bu aksların duyumsal analizi yapılmıştır. Hissedilen duyumlar bilgisayar ortamında grafiksel anlatım kullanılarak değerlendirilmiştir. Duyumsal analiz sırasında duyumların şiddetini ölçen herhangi bir alet kullanılmamış, deneyimleyen beden esas alınmıştır. Duyumların şiddetini gösteren skala öznel olup, diyagramlarda yer alan aralık bölgeleri de matematiksel bir değeri değil deneyimlenen alandır. Bulgular: Yapılan duyumsal analizlere göre üç aks üzerinde yer alan duyumlar ve baskın duyumlar farklılık göstermektedir. Her duyumu oluşturan etkenler de farklıdır. İskele Sokakta ses, hareket, görsel duyumlar, Rıhtım Caddesinde ses duyumu, Karakolhane Caddesinde ses ve koku duyumunun baskın olduğu saptanmıştır. Sonuç: Göz merkezci paradigmanın sorgulandığı bu çalışmada, kentsel mekanın çok duyulu algılama ile kavranabileceği dikkati çekmiştir. Günümüzde görsel duyumun baskın olasına rağmen kentsel deneyimler görme, koku, ses, kas-denge, dokunma duyularının toplamından oluşmaktadır. Duyumların temsilinde görselliğin ön plana çıkması durumu da yeni yapılacak çalışmalara olan ihtiyacı göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Algı, Beden, Çok Duyulu Deneyim, Kadıköy-Yeldeğirmeni

Doi: 10.17365/TMD.2022.TURKEY.26.03

SENSATIONS IN URBAN SPACE: SENSATIONAL ANALYSIS OF THE YELDEĞİRMENİ AREA
 
Aim: This research aims to examine the forms and features of understanding and grasping urban space through the senses. In the study, unlike the eye-centred paradigm, it discusses the importance of understanding urban space, not only with the sense of sight, but also with other senses, and its importance in making sense of it. Method: Between January and September 2021, Kadıköy Yeldeğirmeni, Rıhtım Avenue, Karakolhane Street and İskele Street were experienced and sensory analysis of these experienced axes was made.The sensations felt were evaluated using graphical expression in the computer environment. During the sensory analysis, no instrument was used to measure the intensity of the sensations, and the experiencing body was taken as the basis. The scale showing the intensity of the sensations is subjective, and the interval regions in the diagrams are not a mathematical value, but the experienced area. Results: According to the sensory analysis, the sensations and dominant sensations on the three axes differ. The factors that create each sensation are also different. It was determined that sound, motion and visual sensations were dominant in İskele Street, sound sensation in Rıhtım Street, and sound and smell sensation in Karakolhane Street. In this study, in which the eye-centred paradigm was questioned, it was noted that urban space can be grasped with multi-sensational perception. Although visual sense is dominant today, urban experiences consist of the sum of sight, smell, sound, muscle-balance and touch senses. The fact that visuality comes to the fore in the representation of sensations also shows the need for new studies to be done.

Keywords: Perception, Body, Multi-Sensational Experience, Kadıköy-Yeldeğirmeni

Doi: 10.17365/TMD.2022.TURKEY.26.03

Tam Metin