Yıl:2018   Sayı: 15   Alan: Mimarlık  

Ferhat PAKDAMAR, Fazilet TUĞRUL OKBAZ
YÜKSEK YAPILARIN ÇEVRESEL ETKİLERİ BAĞLAMINDA YAPILABİLİRLİĞİNİN BULANIK MANTIKLA MODELLENMESİ
 
Amaç: Bu çalışmanın amacı yüksek yapıların yapılabilirliği konusunda sistematik karar alma sürecine destek sağlayacak bulanık mantık temelli bir model geliştirmek, böylelikle konu ile ilgili uzman ve yatırımcıları ortak paydada toplayabilmektir. Yöntem: Çalışmada uzman görüşü gibi sözel ifadeleri matematikleştirme ve bir temele oturtma kaygısıyla yüksek yapıların çevresel etkileri bağlamında arsa miktarı, arsa birim fiyatı, çevredeki tescilli yapı yoğunluğu ve nüfus yoğunluğu parametreleri girdi olarak belirlenmiş ve değişkenleri tespit edilmiştir. Modellemede Sugeno tipi bulanık model kullanılmış ve durulaştırma yöntemi olarak “ağırlıklı ortalama” metodu öngörülmüştür. Sistemin çalışıp çalışmadığını kontrol etmek üzere Matlab Fuzzy Toolbox modülü kullanılmıştır. Bulgular: Bulanıklaştırılmış modele uygulanacak mantıksal kurallar belirlenmiş, EĞER-İSE’li ifadelerle sisteme tanımlanmıştır. Böylelikle toplamda 16 kural ile sistem tanımlanabilmiştir. Eğer arsa miktarı (boş alan) çok, arsa fiyatları düşük, tescilli yapı yoğunluğu çok ve nüfus yoğunluğu az ise mantıksal olarak da çıkması gereken sonuç böyle bir bölgede yüksek yapının kesinlikle yapılmaması gerekliliğidir. Eğer arsa miktarı (boş alan) az ve arsa fiyatları yüksek, tescilli yapı yoğunluğu az ve nüfus yoğunluğu çok ise mantıksal olarak da çıkması gereken sonuç böyle bir bölgede yüksek yapının kesinlikle yapılması gerekliliğidir. Ara durumlar için de bulgular üretilmiş ve değerlendirilmiştir. Sonuç: Sözel değişkenlerin girdi olarak belirlenebildiği model yüksek yapı yapılabilirlik kararı için tutarlı sonuçlar vermiş ve sonuç üretmesi zor olan ara durumlar için de mantıklı sonuçlar üretebilmiştir. Geliştirilen model küçük revizyon ve uyarlamalarla dünyadaki tüm bölgeler için işleyebilir bir özelliğe sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Çok Katlı Yapı, Bulanık Küme, Bulanık Karar verme

Doi: 10.17365/TMD.2018.3.7

MODELING OF FEASIBILITY IN THE CONTEXT OF THE ENVIRONMENTAL EFFECTS OF HIGH-RISE BUILDINGS BY FUZZY LOGIC
 
Aim: The objective of this study is to develop a fuzzy logic based model that will support the systematic decision making process on the feasibility of high-rise buildings and thus to gather experts and investors in the common denomination. In this way, it is aimed to be able to find a common ground investors and specialists in their field. Method: In this study, within the context of environmental impacts of high-rise buildings, together with the concern of mathematization and building a ground for verbal expressions such as expert opinions, parameters such as amount of land, land unit price, registered building density and population density in the environment are selected as input and their variables are established. Sugeno type fuzzy model is used in the modeling and “weighted average” type method is established as the clarification method. The Matlab Fuzzy Toolbox module is used to validate the applicability of this system. Results: The logical rules to be applied to the fuzzyfied model are defined in the IF-THEN expressions system. System can be defined 16 rules in total. If the amount of land (vacancy) is low, the land prices are low, the registered building density is high, and the people density is low, the result that should logically come out is the necessity of not making a high-rise building in such a region. The results are also produced and evaluated for intermediate values. Conclusion: The model utilizing verbal variables as inputs has provided highly reliable results in the decision of the feasibility of high-rise buildings and also has provided consistent results for the intermediate values that are difficult to infer. The model will have the ability to handle all regions of the world with minor revisions and adaptations.

Keywords: Tall Buildings, Fuzzy Sets, Fuzzy Decision Making

Doi: 10.17365/TMD.2018.3.7

Tam Metin