Yıl:2017   Sayı: 12   Alan: Mimarlık  

Cahide AYDIN İPEKÇİ, Elif Özlem AYDIN
YEREL YAPI MALZEMESİ KAYNAKLARI: KOCAELİ
 
Doğal taşlar, bilinen en eski yapı malzemelerinden biri olarak binlerce yıldır insanoğlu tarafından kullanılmaktadır. Tarihi eserlerin yapımında ve onarımlarında en temel sorun taş malzemenin temin edilmesi olmuştur. Taş temininde deniz ulaşımı olan ocaklar önem kazanmıştır. Bu bağlamda İzmit Körfezi’nin her iki tarafında da İstanbul ve yakın çevresinin taş ihtiyacını karşılayan ocaklar yoğun faaliyet içerisinde olmuşlardır. Özgün taş malzemeye en yakın malzeme temininde yerel malzeme kaynaklarının kullanımı, tarihi eserlerin sürdürülebilir bir yaklaşım içinde onarımlarının yapılması açısından da önemlidir. Amaç: Bu çalışmada, Kocaeli ve İstanbul civarında bulunan tarihi eserlerde kullanılan doğal taş malzemelerin Kocaeli ve yakın çevresinden temin edilebilirliği ile kullanım potansiyellerinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Literatür araştırmaları sonucunda taş türleri, ocak yerleri ve kullanıldıkları tarihi eserler ile ilgili bilgiler elde edilmiştir. Bulgular: Kocaeli’nin yerel yapı malzemesi temin edilebilirliği açışından zengin bir potansiyele sahip olduğu ancak, günümüze kadar olan süreçte yeni yerleşim ve sanayi alanlarının oluşması nedeniyle bu potansiyel alanların çok aktif bir biçimde kullanılamadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Kentlerin planlanmasında doğal kaynakların korunumu dikkate alınarak yerleşim, sanayi vb. tesis alanlarının planlanmasının önemi anlaşılmıştır. Zengin yapı malzemesi rezervleri ve malzeme çeşitliliği bulunan alanların değerlendirilebilmesi için gereken koşulların araştırılması, şartların iyileştirilmesi gerekliliği sonucu ortaya çıkmıştır. Tarihi eserlerde kullanılan malzemeler ve onarımlarda kullanılabilecek özgün veya en uygun taş türüne ulaşılabilirlik için daha önceki çalışmalardan elde edilen envanterlerin güncellenerek “Doğal Taş Bilgi Sistemi” çalışmasına (Erkanol ve Aydındağ, 2013: 174-156) entegre edilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kocaeli, Yerel Yapı Malzemeleri, Doğal Taş, Sürdürülebilirlik

Doi: 10.17365/TMD.2017.3.4

LOCAL BUILDING MATERIALS RESOURCES: KOCAELİ
 
Natural stones have been used for thousands of years as one of the oldest building materials. The most fundamental problem in the construction and restoration of historical monuments has been the provision of stone materials. This difficulty in stone supply has made quarries with marine transport more important. In this context, on both sides of the Gulf of Izmit, the quarries that met the stone needs of Istanbul and its immediate surroundings have been in intensive activities. The use of local material resources in the supply of materials closest to the original material is also important in terms of making repairs in a sustainable approach to the historical artifacts. Aim: In this study, the availability of natural stone materials used in historical monuments around Kocaeli and Istanbul from Kocaeli and its immediate surroundings will be investigated. Method: As a result of literature survey, information obtained on stone types, quarry places and historical artifacts have been used. Results: It is known that Kocaeli is an industrial city, has a rich potential for the local building material availability but it has been found that due to the formation of new settlement and industrial areas these potential areas can not be used very actively. Conclusion: It is understood the importance of planning the establishment areas such as settlement and industry under consideration of the conservation of natural resources in the planning of the cities. It is considered useful to update the inventories obtained from the previous studies and to integrate them into the study of “Natural Stone Information System” (Erkanol and Aydındağ, 2013: 174-156) for the accessibility of the original or the most suitable stone product which can be used in historical works for restoration.

Keywords: Kocaeli, Local Building Materials, Natural Stone, Sustainability

Doi: 10.17365/TMD.2017.3.4

Tam Metin