Yıl:2019   Sayı: 16   Alan: Mimarlık  

Gülçe SÖZEN, Aysu AKALIN
TÜKETİLEMEYEN BİR META-İMGE: BİR KENTSEL-İMGE OLARAK ATAKULE
 
Kentlerin kimlik değerini değiştirip dönüştürme ön görüsüyle bir dünya yarışı içerisinde markalaşabilme potansiyelinin öne çıkarılması ve bu doğrultuda turizm değeri yaratılması ve teknolojik başarıların yansıtılması, kentleri simge yapı arayışına itmektedir. Bu bağlamda kentler, mimarlığın gücünü kullanarak tüketim odaklı simgeler üretmektedirler. Postmodern kültürün meta olarak gördüğü bu simgelerden bazıları zaman içerisinde tüketilip hızla yenileri ile yer değiştirirken, bazıları ise ‘kentsel-imge’ ye dönüşerek toplum belleğinde kalıcı etki bırakabilmekte, bulunduğu yer ile bütünleşerek o yeri çağrıştıran bir değer haline gelebilmektedir. Amaç: Bu kavramsal ilişkilerin beraberinde bu çalışmada; kule imgesi kullanılarak bir meta-imge olarak önerilmiş, fakat bugün halen kent için simgenin de ötesinde kentsel-imge olarak varlığını koruyan Ankara’nın Atakule’si mercek altına alınmıştır. Yapının kentin simge yapısı olma durumundan kentsel-imge haline evrilme sürecinin; tarihsel ve anlamsal bağlamlarıyla çözümlemesini yapmaktır. Bu çözümleme; Atakule’nin kentsel-imge olma ve sürekliliğini koruyabilme potansiyelinin altında yatan temel sebepleri ortaya koymayı hedefler. Yöntem: 1980’lerden günümüze kadar geçen sürede, çeşitli medya ve iletişim araçlarında yer alan görseller ve yerinde tespitler aracılığı ile yapının imge değeri sorgulanmıştır. Bulgular: Çalışma; kulenin başlangıçta tek başına her yere ait olabilecek herhangi bir imge iken, kentsel değişim ve dönüşüm sürecinden etkilenmeyerek bazasının varlığından bağımsız bir şekilde tek başına simge olmayı başarabildiği ve toplum hafızasında önemli bir yer edinerek bugün bir kentsel-imge olarak var olabildiğini göstermiştir. Sonuç: Atakule, kentin bugünkü bağlamı ile imgesel anlamda bütünleşerek kent hafızasına kendini ‘tescil’ ettirmiş bir yapıdır. Bu ‘tescil’; kulenin kentsel ve mekânsal bellekteki değeri kadar, kentlinin toplumsal ve kültürel belleğinde üretilen değerini de kapsamakta ve bir bütün olarak sürekliğini ifade etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Simge Yapı, Kent Simgesi, Kentsel-İmge, Atakule, Toplumsal Bellek

Doi: 10.17365/TMD.2019.1.12

AN UNCONSUMED META-IMAGE: ATAKULE AS AN URBAN-IMAGE
 
Changing and transforming of identity values of cities in a world race by highlighting the potential of their branding, the creation of tourism value accordingly and reflecting the technological achievements pushes cities to be in quest of icon structure. In this context, cities produce consumer-oriented symbols using the power of architecture. Some of these icons that the postmodern culture considers as a meta are replaced by the new ones in time and others might be transformed from 'meta-image' to 'urban-image', by leaving a long lasting effect in the memory of society. Aim: The conceptual relations accompanied by this article are; Ankara's Atakule, which has been proposed as a meta-image by using the tower image, but today maintains its existence as an urban-image beyond becoming a symbol in the city has been taken under consideration. The aim is to analyse the historical and semantic contexts of the process of transforming the structure from the symbolic structure of the city to the urban image. This analysis aims to reveal the main reasons underlying the potential of Atakule to preserve its urban-image value and its continuity. Method: Atakule's urban-image value in memories that still could not be consumed is revealed by images through various media and communication tools starting from the period that it was built till today. Findings: The study showed that while at the beginning the tower was originally an image that could belong to any place, it was not affected by the process of urban transition and transformation, and today managed to become an icon regardless of its base and even existed as a urban-image in the memory of the society. Conclusion: Atakule is a structure that is ‘registered’ in the memory of the city by integrating in an imagery sense with the present context of the city. This ‘registration’ encompasses the value of the tower in its urban and spatial memory as well as its value produced in the social and cultural memory of the public and expresses its continuity as a whole.

Keywords: Iconic Structure, City Icon, Urban-Image, Atakule, Collective Memory

Doi: 10.17365/TMD.2019.1.12

Tam Metin