Yıl:2014   Sayı: 1   Alan: Mimarlık  

Meltem ÖZÇAKI
SULUKULE MAHALLESİ’NDE “MODERNLİK”
 
Sulukule, İstanbul Tarihi Yarımada’da yer alan, ağırlıklı olarak Romanların yaşadığı bir yerleşimdi. Yenileme Projeleri kapsamında ilk uygulanan projelerden olması alanı değerli kılmaktadır. Proje kapsamındaki değişimlerin, yaşanan aksaklıkların bundan sonra gerçekleşecek yenileme projeleri için emsal teşkil edeceği ön görülebilir. Sulukule Projesi’nde “Modern”, Sulukule’deki niteliksiz şeklinde ifade edilen yapıların daha iyi hale getirilmesini ve Taşoluk’taki yeni yapılmış binaları, yaşamı tanımlamaktadır. Bu bakımdan hem sorunlu durumun, hem de olması gerekenin, diğer bir değişle ideal olduğu düşünülenin ifadesidir. Bu çalışmada Sulukule Yenileme Projesi kapsamında özellikle siyasal yönetimin söylemlerinde “modern” olarak ifade edilen duruma odaklanılmaktadır. Siyasal yönetimin Sulukule’yi modern hale getirmek isterken ifade ettikleri; modern olmanın fiziksel çevrede işaret ettiği dönüşüm; insanların yaşamalarında ön görülen değişiklikler; modern çevreler üretilmek istenirken amaçlananlar üzerine odaklanılmaktadır. Çalışma kapsamında yazılı metinler, gazete ve dergi makaleleri gibi dokümanların incelemesi; sosyal aktörlerle ses kayıtlarının alındığı ve sonrasında bunların deşifre edildiği derinlemesine görüşmeler; Sulukule’de ve Romanların yeni yaşam çevrelerinde gözlemlere dayanan karma bir metot uygulanmıştır. Deşifre edilmiş görüşme metinlerinde ve diğer yazılı metinlerde öne çıkan kodlar arasından “modernlik” ile bağlantılı olduğu düşünülenler bir araya getirilmiştir. Çalışmada, atıflarla da yararlanılan bu metinlerle, “modernlik” kavramının Sulukule üzerindeki ifadesi ve etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler metin kapsamında Yapılarda ve Sokak Dokusunda “Modernlik”; “Modernlik” ve Yaşantısı Üzerindeki Etkisi; “Modernlik” ve Sokakla Bağlantılı Yaşantı; “Modernlik” ve Aidiyet, Katılım Olgusu; Temizlikle Yan Anlamlar Kazanan “Modernlik” başlıkları altında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Modernlik Kavramı, Soylulaştırma, Temizlik, Sulukule Mahallesi

Doi: 10.17365/TMD.2014019179

EXPRESSION AND EFFECTS OF THE DESIRE FOR “MODERNITY” IN THE SULUKULE NEIGHBORHOOD
 
Sulukule is a district within the Historical Peninsula of Istanbul, where mostly the Romani people lived. The place has an importance because the first Renewal Project was carried out in the area. It can be predicted that the changes in the scope of the project and the encountered problems will set precedent for the renovation projects to be carried out. “Modern” in the Sulukule Project refers to the improvement of unqualified structures the construction of new buildings, and a new life in Sulukule and Taşoluk. In this regard, it is an expression of the problematic situation, as well as required thing, the ideal one. Focal point of this study is "modern" phenomenon that is expressed especially in the rhetoric of political government within the scope of Sulukule Renewal Project. The main discussion is about political governors’ statements which have been expressed while trying to modernize Sulukule; the transformation of the physical environment while being modern; anticipated changes in people's life and aims while producing modern environments. In this study, documents such as texts, newspapers and magazine articles were scrutinized. Interviews were made with the social actors by recording their sounds and then decoding audio records. Observations were made in Sulukule and in the new living environments of the Romani people. A hybrid method was used based on document researches, interviews and observations. Codes that are related to the “modernity”, which were highlighted in the decoded audio records and the written texts, were combined. In this paper, the expression and effects of the concept of “modernity” on Sulukule were evaluated and also these texts were referred. The data obtained within the scope the text were discussed under five headings: "Modernity” in the Buildings and Street Pattern; "Modernity" and Its Impacts on Human Life; "Modernity" and Life Connected with Streets; "Modernity" and Case of Belonging and Joining; "Modernity" that Have Secondary Meanings with Renewal.

Keywords: Urban Transformation, Concept of Modernity, Gentrification, Renewal, Sulukule District

Doi: 10.17365/TMD.2014019179

Tam Metin