Yıl:2019   Sayı: 18   Alan: Mimarlık  

D. Türkan KEJANLI, F. Demet AYKAL, Canan KOÇ
ESKİ MARDİN’DE SOKAK-CEPHE İLİŞKİSİNİN DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
 
Geleneksel konut dokusunu şekillendiren unsurlar arasında topoğrafya ve iklim önemli yere sahiptir. Mardin geleneksel dokusu gerek sokak-cephe ilişkisi gerekse eğimli topoğrafya üzerinde yerleşme şekli ile nadir rastlanan örneklerden biridir. Amaç: Tarihi ve kültürel miras olan geleneksel sokak dokularının tasarım parametrelerini Mardin geleneksel sokak dokusunda çözümlemek, geleneksel sokak dokusu ve cephe ilişkisini ortaya çıkararak cephe düzenleme çalışmalarında tasarım yaklaşımını sürdürmektir. Yöntem: Çalışma kapsamında alanda gözlem, fotoğraflama, kurum ve kuruluşlarla görüşmeler ve literatür taraması yapılmıştır. Yerel yönetimlerden temin edilen Mardin’in geleneksel dokusuna ait paftalar, planlar ve analizler değerlendirilerek konutun cephesinin sokakla ilişkisi ortaya konulmuştur. Ayrıca, konut yerleşim düzeni, sokağa bakan cephede yer alan kapı ve pencerelerin özellikleri, konut ve sokak dokusunun değerlendirilmesi için alanda çekilen fotoğraflardan yararlanılmıştır. Bu değerlendirme yapılırken topoğrafya, iklim ve kültür parametreleri üzerine yoğunlaşılmıştır. Bulgular: Çalışmada, geleneksel Mardin evleri ve konumlarının sokakla olan bağlantısı ele alınmıştır. Geleneksel Mardin’in sokak ve konut dokusunun oluşumunda topoğrafya, iklim ve kültür parametrelerinin etkisi büyüktür. Eski Mardin evleri ve yerleşme yapısı, sokak ve cephe özellikleri bu parametreler çerçevesinde şekillenmiştir. Sonuç: Bütüncül anlayış çerçevesinde Mardin geleneksel konut ve sokak dokusunun korunması gerekliliği ortaya konmuştur. Sürdürülebilir sokak dokularının oluşmasında veri bankası olan bu alanların bozulmasını önlemek için, bu alanların yaşatılması ve korunmasına yönelik öneriler oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mardin, Kentsel Doku, Geleneksel Sokak, Tarihi Cephe Koruma

Doi: 10.17365/TMD.2019.3.4

AN EVALUATION ON THE CHANGE OF STREET- FAÇADE RELATIONSHIP IN ANCIENT MARDIN
 
Topography and climate have an important place among the elements shaping traditional housing texture. The traditional texture of Mardin is one of the rare examples with its settlement in both street-façade and sloping topography. Aim: The aim of the study is to analyze the design parameters of traditional street fabric in Mardin has historical and cultural heritage and to continue the design approach in façade arrangement works by revealing the relationship between traditional street fabric and façade. Method: Within the scope of this study observation, photographing, interviews with institutions and literature review were made. The relation between façade of house and street was revealed by evaluating the plans, maps and analyzes of the traditional fabric of Mardin obtained from local governments. Also photographs taken in the area were used for the evaluation of residential layout, properties of door and window at façade see the street, residential and street fabric. In this evaluation, topography, climate and cultural parameters were focused. Findings: In this study, the connection of traditional Mardin houses and their location to the street is discussed.Topography, climate and cultural parameters have a significant impact on the formation of traditional Mardin's street and residential fabric. Old Mardin houses and settlement structure, street and facade characteristics are shaped within the framework of these parameters. Result: In the framework of the holistic understanding, the necessity of conservation of the traditional residential fabric of Mardin is revealed. In order to prevent the deterioration of these areas, which are data banks in the formation of sustainable street textures, recommendations were made for the survival and protection of these areas.

Keywords: Mardin, Urban Fabric, Traditional Street, Historic Façade Conservation

Doi: 10.17365/TMD.2019.3.4

Tam Metin